Toch uitgelezen, maar lang niet alles begrepen; je moet een zeer goede achtergrond hebben van de Belgische situatie tijdens WO2; de dialogen in het Vlaams door de vele randpersonages plaatsen je welhaast in een soap; stilaan schetst Claus zo een beeld van de Belg en de schijnheiligheid binnen zijn relaties; of de opgezette constructie zo geniaal is? Het voortdurend wisselen van decor is in ieder geval zeer verwarrend. Je vraagt je af of je te maken met en genie (waar je niet bijkunt) of gewoon met een over het paard getild warhoofd. In mijn ogen alleen geschikt voor ervaren Vlaamse lezers. ( )

zielige poging om papier te vullen.

Na zo'n 35 jaar lang als auteur van poëzie, proza en toneel te hebben gestoeid met de meest uiteenlopende thema's die zowel het persoonlijke als culturele leven verdiepten, heeft Claus "het nog eens allemaal met stoffer en vuilnisblik bij elkaar geveegd" in deze 775 blz. tellende roman die algemeen als zijn "magnum opus" is geroemd. Reeds in 1984 werd het honderdduizendste exemplaar aangeboden van dit magistrale werk waarin de hele Claus -in al zijn facetten- tot leven komt. Er bestaat inmiddels diverse vertalingen van die de critici elders ook al tot juichen bracht. Het goeddeels autobiografische boek schildert in rijk maar begrijpelijk Vlaams de lotgevallen van familie en (vaak collaborerende) bekenden in en rond de Tweede Wereldoorlog. Ook als televisie-feuilleton bewerkt. Normale druk.