In "Plankton" gaat het verhaal van de gebeurtenissen aan het Bureau verder. Voskuil heeft steeds meer blz nodig per beschreven jaar, in dit deel bijna 800 blz voor de jaren 1973 en 1974. Wie tot zover gekomen is zal dit deel waarschijnlijk ook wel weten te waarderen. Na dit deel wil ik het laatste deel reserveren om te zien hoe het afloopt. Vreemd genoeg lijkt het verslavend te werken, nu is het al een week geleden dat ik gestopt ben met lezen maar ik denk er hard over om morgen deel 4 te lenen bij de bibliotheek. Voor mij is "Het bureau" de meest fascinerende serie boeken uit de Nederlandse literatuur hoewel ik me kan voorstellen dat veel anderen het maar een hoop geleuter zullen vinden. Eigenlijk is het een soort "Big Brother" voordat dat programma bestond.
Uitgelezen: dinsdag 17 oktober 2000 ( )

Het derde deel – nog niet volledig uit, maar dat is een kwestie van het avondlicht even zijn intrede te laten doen – in de zeven delen tellende cyclus. Nog vier delen dus, en ik vrees opnieuw dat dat te veel zal blijken. Het is enerzijds wel knap wat Voskuil doet – dat gedetailleerde, daar houden we wel van – en zijn schrijven is vlot, vlot genoeg om er op enkele uurtjes tijd een paar honderd bladzijden door te jagen. Daarbij tilt de identificatie met Maarten Koning ons over de saaiste stukken heen en zo nu en dan lezen we zelfs vrij probleemloos de vele Duitstalige fragmenten (dat deden we trouwens ook al in deel 1 en deel 2). Werken, leven, wetenschap beoefenen, ... als je het van dichtbij bekijkt, zinkt je de moed in de schoenen en ga je het liefst de rest van de dag op een bankje in het park de eendjes zitten voeren. (Dat wisten we zonder Voskuil ook wel al.)

Maar anderzijds botst en kraakt Het Bureau hier en daar wel wat: ondanks de vele details, de vele persoonlijke (en dus kleine) beslommeringen en erg genietbare beschrijvingen van vergaderingen, commissies, overleggen, congressen ... blijven de meeste personages platte karikaturen (Bart Asjes is daarvan het meest ergerlijke voorbeeld, maar ook Nicolien – de vrouw van Koning - heeft daar zwaar onder te lijden). Enkel Koning zelf, Beerta en ook wel Frans Veen (al is dat in dit deel weer wat minder) krijgen de broodnodige vulling die een personage bijna 2000 pagina’s ver kunnen tillen. Daarnaast ontbreekt het tactiele in dit boek en in Voskuils schrijven bijna volkomen** – in de drie delen heb ik Maarten Koning 1 maal (!) zijn vrouw weten omarmen (en een halve keer een kusje geven), en behalve 2 minirokjes, 1 tegen zijn wil opgemerkte Basic Instinct-beweging en een niet gesmaakte platte tandartsen-mop lijkt Koning verder volkomen a-seksueel. Normaal gezien tel ik dat soort dingen niet, maar voeg dat ontbreken van het lichamelijke aspect samen met het karikaturale van sommige personages en de levendigheid schiet er bij in. Het zal wel Voskuils intentie wezen: zijn (of Konings) afkeuring van al te persoonlijk contact op de werkvloer, zijn walging van promiscuïteit wordt verschillende malen treffend geïllustreerd. Mijns inziens drijft hij het echter te ver door, en krijgt het geheel op die manier onnodig een preutse deklaag.

U denkt wellicht, op basis van het voorgaande, dat ik het hierbij maar laten zal. U denkt verkeerd. Koning is me, ondanks alles, na gekomen. (Gisteren hielp ik zelfs twee lieveheersbeestjes ontsnappen aan de drukkende warmte van het bureel.)

**Update: Had ik eerst het boek helemaal uitgelezen, dan had ik dit niet geschreven. Even na pag. 630 ruist het tactiele door vrijwel elke pagina.

http://occamsrazorlibrary.blogspot.co... ( )